Tula

Pamana ng Imperyo

Pagkatapos ng Native Life in the Philippines (Dean Worcester, 1914)

Tinapos ang pelikula noong
nakaalis a siya sa mga isla,
pinagtagpi-tagpi para
mainam na pagtatapos
sa kanyang mga lektura
para pigilin ang pagbigay
ng kasarinlan. dagdag pa ito sa
sandamakmak na litrato
na pinagpiyestahan ng
mga sinaunang magasin.
Marahil nga kinumbinsi nito ang
mga botanteng Amerikano
na wag munang pakawalan ang
mga kumakain ng aso,
pero kahit hindi naman sila nagayuma
si Worcester, buo na ang loob ng batang imperyo.

Walang tunog ang palabas,
kailangan mong ipalagay ang mga hiyaw
ng mga manonood pagkakita
sa mga suso ng mga babaeng
nagdudurog ng kanin, o di kaya
nagsasalita si Worcester habang tuloy
ang palakasan sa kanyang likuran,
ngunit ang mga nakapalibot sa
dalawang mandirigma ay hindi gumagalaw,
hindi mo makita ang pagbuka ng
kanila mga bibig para sumigaw.
Isang kasal din ang nangyari
sa harap ng kamera, ang kumpas
ng mga gangsa siguro ang nagsagip,
nagpanatag sa mga balisang puso.

Noong lumabas ito, pinag-initan ng mga
ilustrado, sabik na sanang masalo ang estado,
pero noong napanood ito ng mga Igorot
sa unang pagkakataon pagkatapos ng sandaang taon,
mga alaala ang kanilang nasaksihan
hindi propaganda,
ekolohiya at mga ninuno
tila napakalalo na sa kanilang sarili.
Hindi dapat nagawa ang mga rolyong ito,
pero mabuti na kesa paratangang
walang kasaysayan – ito ang pamana ng imperyo.


Eric Abalajon is currently a humanities lecturer at UP Visayas – Iloilo. He has previously worked as an ESL instructor in various private language schools in Iloilo City and Ontario, Canada. His zine of short fiction in Filipino, Mga Migranteng Sandali, is distributed by Kasingkasing Press. His writings, both critical and creative, are found at jacoblaneria.wordpress.com.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: