Sanaysay

Tungkol sa Proseso

Kapag tinitingnan ko ang mga nangyayari sa LGU, hindi ko magawang hindi makaramdam ng dismaya. Binibigyang kapangyarihan ng gobyerno ang mga local government units ng awtonomiya, hindi nila pupwedeng utusan ang mga barangay kung paano nila gagawin ang kanilang trabaho. Dahil dito, marami sa mga barangay ay hindi alam ang gagawin sa pang-araw-araw na pangunguna sa barangay. Wala akong kilalang opisyal sa barangay na pumasok bilang kagawad o kapitan na alam ang gagawin sa barangay. Maliban sa pagbibigay ng pangangailangan ng mga nasasakupan nila batay sa konteksto ng kanilang lugar, kailangan rin nilang ipatupad ang mga guideline na ibinibigay ng DILG at gobyerno. Pero sa maraming pagkakataon, hindi direktang ginagabayan ng DILG at gobyerno ang mga barangay, maliban sa napakaraming barangay sa Pilipinas, kinakailangan rin nilang pangalagaan ang awtonomiya ng mga ito.

Isa sa mga pinakamalapit sa akin na opisina ng barangay ay ang Barangay Council for the Protection of Children (BCPC) dahil ito ang opisina na nangangalaga sa karapatan ng mga bata at humahawak sa mga kaso ng Child At Risk (CAR) at Child In Conflict with the Law (CICL). Mahalaga ang opisina na ito para mabigyan ng interbensyon ang mga batang nangangailangan. Sa mga barangay na nabisita ko, sa Maynila at sa Bikol, ang isa sa mga nagiging hamon sa mga barangay ay ang kakulangan ng mga social worker na kinakailangan para tumanggap ng tawag at umasikaso sa mga dudulog sa mga kaso ng bata na matatanggap ng barangay. Kahit sa Maynila, mayroong kakulangan ng mga social worker na nagtatrabaho para sa DSWD. Kaya madalas, part-time lang na mga social worker ang nakakaagapay ng barangay. Ang nangyayari, napakaraming kaso ang hindi nabibigyan ng kaukulang atensyon.

Mahirap iyon ipaintindi lalo na sa mga opisyal sa barangay na nakatira sa probinsya. Ang proseso ng pagdidisiplinang kinalakihan nila noong sila ay bata pa ay inihahambing nila kung paanong naging maayos naman sila ngayon at naging kapakipakinabang sa lipunan.

—Victoria Garcia

Kapag hindi nasasaayos ang mga proseso ng BCPC, mayroon itong malaking epekto sa mga CAR at CICL sa isang lugar. Kung hindi marunong humawak ng kaso ng mga bata ang mga opisyal na kabilang sa BCPC, imbes na pangalagaan ang karapatan ng bata ay baka malabag pa nila ito. May mga pagkakataon na pinapatigil na sa pag-aaral ang bata dahil kailangan daw itong ipasok sa Bahay Pag-asa para ma-rehabilitate. Pero dumaragdag lang ito sa problema ng bata, lalo lang itong nakapagbibigay sa kanila ng stress lalo’t titigil sila sa pag-aaral. Ika-nga, dapat palaging “Best Interest of the Child”. Ang kinakailangan ng mga CAR at CICL ay tamang interbensyon para magabayan sila at malaman ng barangay ang mga dahilan kung bakit nila ginagawa ang mga bagay na nakakagambala sa pamayanan.

Sa tuwing nakakabalita ako na mayroong bagong kaso ng CAR at CICL sa amin, maliban sa kagustuhan kong malaman kung kumusta ang bata, ay gusto ko ring alamin ang mga prosesong dinadaanan niya sa kamay ng barangay. Hindi sa pagbibigay ng masamang imahe sa mga opisyal sa barangay, pero mayroon talagang kakulangan sa kaalaman at training ang mga opisyal natin. Ang mga pinanghahawakan nilang mga paniniwala ay nakaayon pa rin sa nosyon natin kung paano dapat disiplinahin ang mga bata. Pero hindi na lang pagpalo o pagpaparusa ang mga pupwedeng gawin na pagdidisiplina, kaya mayroong tinatawag na positive discipline. Ito ay alternatibong paraan para maiwasan ang mga paglabag sa karapata ng bata. Mahirap iyon ipaintindi lalo na sa mga opisyal sa barangay na nakatira sa probinsya. Ang proseso ng pagdidisiplinang kinalakihan nila noong sila ay bata pa ay inihahambing nila kung paanong naging maayos naman sila ngayon at naging kapakipakinabang sa lipunan. Pero paano iyong mga bata na nagkaroon ng trauma, iyong mga bata na nawalan ng tiwala sa sarili dahil sa mga taktika sa pagdidisiplina na umaatake sa personal na kakayahan ng bata? Nasabi ko na ito dati, hindi nagiging disiplina ang pananakit. Pang-aabuso ang disiplina na gumagamit ng dahas.

Dito rin pumapasok ang mga Non-Government Organization na nagpupunan sa mga kakulangan ng gobyerno na bigyan ng kaukulang kakayahan ang mga kawani ng LGU. Malaki ang pasasalamat ko sa mga organisasyon na nag-aabot ng tulong ay bukas loob na nagbibigay sa amin ng training tungkol sa iba’t ibang mga paksa. Kung ihahambing ko ang kaalaman namin ngayon sa LGU tungkol halimbawa sa mga operasyon ng mga pulis lalo na kapag tungkol sa droga. Dapat inaabisuhan ng mga pulis ang barangay kung saan sila magsasagawa ng operasyon, dapat mayroon silang kasamang kawani ng barangay sa araw o gabi ng operasyon. Kukundinahin ng LGU ang kahit anong operasyong hindi ipinaabot sa mga barangay. Ito ay isang hakbang para mabawasan ang abuso katulad ng nangyari noong 2016. Ang kapangyarihan ng bibig na magbitaw ng utos ay tinatanggap na totoo ng karaniwang tao nang hindi iniisip ang mga implikasyon ng mga aksyong magbubunga dito. Hindi isang diyos ang nasa mataas na gobyerno at hindi obligadong manatiling tapat ang kahit sino sa estado. Kung ang estado ay hindi pinapangalagaan ang kapakanan ng lahat ng mamamayan, mula sa tinitingnan bilang mababa at sa iniilusyong nasa taas, bakit ko ibibigay ang katapatan ko sa kanila?

Ito ang nagiging pansariling suliranin ko lalo na noong mainit ang balita tungkol sa mga bangkay na nakikita na lang sa mga bangketa ng Maynila. Mayroong takot noon na paano kung umabot sa amin ang salot na pinakawalan, paano kung isang araw may makita akong bangkay habang naglalakad papunta sa simbahan ng Penafrancia?

Kami ang nasa labas, at mas makapangyarihan kami sa aming balwarte kaysa sa mga naninirahan sa kalayuan. Hindi ko sinasabing wala kaming mga demonyong umaaligid, marami rin dito, mga pami-pamilya. Pero kahit sila ay mahina ang hawak sa mamamayan.

—Victoria Garcia

Pinaglalaruan ng takot ang isip at bumabangon ang alinlangan sa araw-araw na pagpasok sa munisipyo. Pero sino nga ba sila, ano nga ba ang posisyon ng mga nasa sentro sa usapin ng mga nasa labas. Kami ang nasa labas, at mas makapangyarihan kami sa aming balwarte kaysa sa mga naninirahan sa kalayuan. Hindi ko sinasabing wala kaming mga demonyong umaaligid, marami rin dito, mga pami-pamilya. Pero kahit sila ay mahina ang hawak sa mamamayan. Sumasagana lang sila dahil nakakabit ang kadena nila sa puwerta ng kapangyarihan. Nakahanda lang sila na dilaan ang tae ng taga-sentro, dahil naniniwala silang ginto ang tae ng mga ito. Kaya hayok na hayok kung humimod ang mga ito, lalo na iyong nabibigyan ng pagkakataong makaapak sa palasyo ng sentro.

Sa huli, kami na gumagawa ng paraan para maging maayos ang nagiging serbisyong umaabot sa kasama namin sa pamayanan ang pinakamahalaga. Hindi ang mga malalaking pangalan na nakakalat sa bawat poste at bawat pader ng probinsya. Hindi naman sila bumababa para tingnan ang mga ginagawa namin, inaangkin lang nila ang mga nagagawa namin bilang sa kanila. Kunwari’y sila ang nagpapasuweldo sa amin, pero ang totoo’y ang taong bayan.

Kami ang gumagawa ng proseso, kami ang nagsasagawa ng mga hakbang sa loob ng proseso. Kaya masama ang loob ko tuwing eleksyon, lumalabas sa bibig ng mga nasa posisyon ang mga bagay na hindi nila sinubaybayan, hindi nila pinaglaanan ng oras, at hindi nila sinuportahan. Pero ganoon na nga siguro ang sistema, silang maliliit na gumagawa sa likod ng kurtina ang tunay na mga bayan, pero hindi natin iyon alam. Dahil ang naririnig lang naman natin ay ang mga malalaking pangalan na nabibigyan ng pagkakataong magsalita sa harap ng entablado, sa itaas ng pulpito, sa harap ng mikropono.

Kailangan kaya tayo matututong magtanong: Kami ang kumakayod pero bakit kayo ang nakikinabang?

Sa tuwing dumadaan ang mga araw, mas tumataas ang respesto ko sa mga katulad kong kawani. Hindi gagana ang kahit anong makina kung wala ang mga maliliit na mga piyesa. Sana, isang araw, malaman natin kung anong uri ng serbisyo ang dapat nating asahan mula sa mga taong sapilitang kumukuha ng bahagi ng kinikita natin sa araw-araw.

Matagal pa siguro bago natin makita ang kahalagahan ng pagtatanong sa sarili, sa mga taong nasa posisyon, at sa mga taong nakakasalamuha natin. Hindi pa tayo handang harapin ang mga tanong tungkol sa proseso, mga tanong kung bakit ganito ang sistema.

Sa ngayon, babalik ulit ako sa trabaho para gampanan ang tungkulin ko. Ang mahalaga sa akin ay makapagbigay ng serbisyo, kahit sa maliliit na mga paraan. Hahayaan ko na silang magsirko sa harap ng entablado.


(Portrait: Alex Llorente)
Lumaki si Victoria Garcia sa Partido, Camarines Sur. Nagtapos ng BA Political Science sa University of Nueva Caceres. Kasalukuyan siyang nakatira sa Naga at nagsusulat para sa Tribuna, isang maliit na dyaryo sa Sorsogon, Sorsogon. Maaaring mabasa ang kaniyang nobela sa website ng Tribuna, pati na rin sa opisyal na Facebook Page nito. Kumonek sa kaniya sa https://www.minds.com/victoriagarcia/.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: