Sanaysay

Tungkol sa Social Media

“[T]he major effect of the Panopticon: to induce in the inmate a state of conscious and permanent visibility that assures the automatic functioning of power.”

—Michel Foucault, 1975, 201

Umiikot ang mundo sa pagpapalitan. Nabuhay ang mga sinaunang Bikolano sa pakikipagkalakal. Pinagninilayan ko ang wikang Bikol na sinasalita sa amin sa Caramoan at ang sinasalita sa Legazpi. Pinaghihiwalay ng dagat ang Guijalo at Tabaco. Pero pinag-iisa sila ng wika, mayroong pagkakatulad ang wikang Bikol sa dalawang lugar na ito kaysa sa wikang Buhinon at wikang Rinconada sa gitnang bahagi ng Camarines Sur.

Naitala na sa mga librong pangkasaysayan at sa mga pananaliksik ang pagkakaroon ng pagpapalitan ng mga taga-Caramoan at Albay. Mayroon ring datos tungkol sa mga pirata na nagnanakaw sa mga bangka.

Noong wala pang social media, ang pagpapalitan ng mga kagamitan at materyales ang nagtulak sa wika para umunlad. Naghiraman ang mga taga-Caramoan at Albay ng mga salita para magkaintindihan sila sa pagpapalitan.

Nagbabagong hubog ang pagpapalitan nang maipakilala ang kapangyarihan ng pilak at ginto, na kalaunan ay naging pera. Ngayon, dahil sa mga pagbabago ng panahon, mayroon nang mga crypo currency na mas matibay na alternatibo sa pisikal na pera.

Nabuhay ang sistema sa pagpapalitan ng pera. Ang palagay ng mga eksperto, magiging tamad ang mga tao kapag hindi ipapasok ang konsepto pera bilang kapalit sa pagbibigay serbisyo. Pero hindi na lang simpleng palitan ng pera ang nangyayari ngayon. Umuunlad ang mga demensyon ng mga posibilidad. Ang isang estado halimbawa ay pupwedeng hindi umasa sa kaniyang mamamayan sa pamamagitan ng tax, pupwede itong umasa sa aid mula sa ibang bansa at donasyon mula sa mga pinoprotektahan nitong mga pribadong institusyon.

Dahil sa pagsikat ng social media katulad ng Facebook, Instagram at Twitter, bahagi ng paglawak ng demensyon na tinutukoy ko ay ang mga posibilidad na pupwedeng gamitin ang social media. Sa konsepto ni Foucault na Panopticon, palagi tayong kinikilatis ng mga nasa gitna. Tinitingnan nila ang mga ginagawa natin sa mga pribado nating espasyo at nagmimina sila ng datos mula sa mga aktibidad na ginagawa natin.

Hindi libre ang paggamit ng mga social media na ito, hindi lang sila kumikita dahil sa mga advertisement. Matagal ko nang itinakwil ang paggamit ng Facebook simula nang lumabas ang isyu ng Cambridge Analytica at ang paggamit sa Facebook bilang makinarya sa eleksyon sa iba’t ibang bansa.

Napakadali lang na magkaroon ng datos ang mga social media sa mga susing salita na lumalabas sa isang bansa, kaya mayroong trending na salita sa twitter. Sa pinagsama-samang mga salita pa lang, magkakaroon na agad ng pangunang palagay ang mga nasa likod ng mga social media kung ano ang pulsa ng mga tao sa isang espisipikong lugar. Isang malaking psychological experiment, ang sabi ng ilang nakakaintindi, ang ginagawa ng mga social media na advertisement targetting batay sa mga binibisitang website ng isang user. Pero hindi ito mahalaga para sa iba, dahil ang pangunahin namang gamit ng social media ay makipag-socialize. Gumagana at nagagamit natin ang social media para makipag-usap, hindi na natin inaalam kung ano ang ginagawa ng mga tao sa likod ng mga server ng social media sa datos na nakukuha nila sa atin, sa isang siyudad, sa isang probinsya, sa isang bansa.

Malinaw pa sa akin ang mundo ng social media noong 2016. Nagsabay ang naratibo ng mass media at social media sa pagbibigay imahe sa kasalukuyang pangulo ng Pilipinas. Ang pinakatumatak sa aking balita ay ang pagmamaneho ng taxi ng Mayor para makita ng personal ang mga nangyayari sa kaniyang bayan. Parehas ang ibinalita ng mga network sa TV at mga post sa Facebook. Ang sumunod dito ay nang pakainin ng upos ng sigarilyo ang isang foreigner dahil hindi nito itinapon sa tamang tapunan ang upos.

Nagsilabasan rin ang mga page na nagbibigay suporta sa kandidatong ito, mayroon ring lumabas na mga pseudo-journalist na nagbibigay ng pseudo-komentaryo sa mga nangyayari sa buhay ng butihing Mayor. Hindi naging handa ang mga tao sa pagbaha ng mga detalye tungkol sa mayor na ito, natabunan ng mga malalaking detalye ang maliliit at importanteng mga detalye tungkol sa politiko na ito. Sa huli, nandito na tayo. Ilang tao na ang pinaslang ng war-on-drugs at ilang mamamahayag na ang pinaslang.

Hindi na lang isang simpleng araw ang bawat araw. Nakatanikala tayo sa mga impormasyong lumalabas sa balita, sa ating social media feed, at sa kani-kaniya nating mga espasyo.

May mga pagkakataon pa nga noong nagsimula ang mga pagpaslang, lumabas ang hati sa pagitan ng mga sumusuporta at hindi sumusuporta. Umabot pa ito sa punto kung saan nagbabanta na ang magkabilang panig na tatanggalin sa kanilang friend list ang kontra sa kanilang paninindigan. Isa ito sa pinaka-mahalagang katangahan ng mga gumagamit ng social media. Oo, marami ang mga hindi totoong tao sa social media, mga binabayaran ng estado para bumuga ng komento. Pero marami rin sa mga ito ang nahamig lang ng mga troll at totoong tao rin. Nawalan ng oportunidad na imulat ang mga taong ito dahil sinara ng kalakhan ng mga tao ang kanilang social media sa kaparehas nila ng politika.

Tuwang-tuwa naman ngayon ang estado dahil nakakulong na ang mamamayan sa bulyawan sa social media. Walang mangyayaring aklasan dahil pag-aaklas na birtuwal ang kaya ng marami. Nahihiya na ang mga aktibistang humawak ng placard dahil mailalathala ang kanilang litrato sa social media. Ito na ang panibagong normal natin. Karaniwan na lang ang magdusa dahil ano nga bang magagawa ng mga taong komportable nang nagbibigay ng komento at nagbabahagi ng mga artikulo.

Pinapahina at hinahati tayo nang hindi natin napapansin. Ang kaakuhan sa realidad at kaakuhan sa social media ay naghahalo na. Pero ang mahalaga, sa tingin ko, ay malaman natin na ito ang nagiging epekto sa atin ng social media. At ito rin ang ginagamit ng mga nasa itaas para manatili tayong nasa gitna ng purgatoryo.

Mahalaga ang pag-iingat sa panahon ngayon. Mahalaga na ingatan ang personal na espasyo sa social media dahil walang bakod ang makapagtatago ng mga bakas na iniwan natin sa internet. Ang internet naman ay isang bahagi lang ng realidad, ang totoo ay nasa labas, at ang mahalaga palagi ay bumabalik tayo sa ugat ng lahat ng mga sulirang kinakaharap ng bayan natin. Hindi mauubos ang balita, pero mananatili ang korapsyon. Hindi mauubos ang mga isyu, pero mananatili na marami pa rin sa ating mga kababayan ang nahihirapan sa pang-araw-araw. Hindi mauubos ang mga anomalya, pero mananatiling mayroong nagugutom.


(Portrait: Alex Llorente)
Lumaki si Victoria Garcia sa Partido, Camarines Sur. Nagtapos ng BA Political Science sa University of Nueva Caceres. Kasalukuyan siyang nakatira sa Naga at nagsusulat para sa Tribuna, isang maliit na dyaryo sa Sorsogon, Sorsogon. Maaaring mabasa ang kaniyang nobela sa website ng Tribuna, pati na rin sa opisyal na Facebook Page nito. Kumonek sa kaniya sa https://www.minds.com/victoriagarcia/.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: