Dagli

Ouroboros, Valknut, Mnemosyne

Ouroboros

Lahat tayo ay humihinga ng iisang hangin at nakatayo sa iisang lupa. Pero nabubuhay tayo sa iba’t ibang mundo. Pauwi na ako nang makita kong may mahabang prusisyon ang mga dios. Nakatingala ako sa mga andas na sinasakyan nila. Kumakaway ang lahat sa mga dumadaang dios, sinasabayan nila ang mga pamilyar na himno.

May nakita akong lumipad na lata mula sa malayo, tumama ito sa nangungunang karosa. Kumalat ang itim na usok at nagkagulo ang lahat. Limang magkakasunod na putok ng baril. Nakatayo lang ako habang nagkakagulo ang lahat. Naramdaman kong nanginig ang dalawa kong binti, hindi sa takot kung hindi sa pagkamangha. Bumulagta ang isa sa mga panginoong nakatayo sa andas. Tumutulo ang dugo mula sa kaniyang dibdib.

Parang umuulan na pana ang sumunod na mga eksena. Ang naririnig ko lang ay ang boses ng libo-libong mga tupang umiiyak. Mayroong nagwagayway ng itim na bandila sa malayo, maraming nakasuot ng itim at may takip ang mukha. Dumating ang mga pulis, nagkaroon ng komosyon. Mayroong humila sa akin palayo pero hindi ko tinanggal ang tingin sa gulo.

Mayroong naghagis ng molotov, kumalat ang apoy, tumakbo ang mga naka-itim palayo habang ang mga pulis naman ay naglakad na lumiliyab.

Nang makarating kami sa isang eskinita, tumigil ang mga sigaw at naging tahimik ang lahat. Tinakpan ng humila sa akin ang bibig ko. “Wala kang nakita” ang banggit niya. Bago pa ako makapagsalita, tumakbo na siya sa direksyon kung saan nawala ang mga naka-itim.

Pagtanaw ko, wala na ang andas. Nagkakaroon ng mapayapang rally ang mga grupong kinukundena ang pamamaslang sa ilalim ng administrasyon ng kasalukuyang presidente. Nagsasalita sa entablado ang isang lider-estudyante mula sa PUP. Nakahalo ang galit sa kaniyang boses at pumuputok ang ugat ng kaniyang leeg. Ikinuwento nito ang kadakilaan ng mga martir ng Martial Law. Ang banggit pa niya’y dapat nating paalabin ang damdaming makabayan at damdaming rebolusyonaryo. Mananatili na lang ba tayo na nakukuntento sa patak-patak na kapalit ng patagas ng pawis mula sa ating mga balat?

“HINDI!” ang sigaw ng kaniyang mga kasama.

Umakyat na ako ng Legarda, may pasok pa pala bukas. Naghintay ako ng tren at umuwi.

Valknut

Binubuhay siya para lumaban sa hindi naipapanalong digma.

Mnemosyne

Nakaupo akong nakatali ang mga kamay. Nakapiring rin ang mga mata. Ang sabi ng mga sundalo, kailangan raw akong ilipat papuntang Sta. Rosa. Nasa gitna ako ng dalawang sundalo at nararamdaman ko ang matitigas nilang braso kapag dumadaan ang kakaragkarag na Ford Model T sa malubak na daan.

Kumaskas ang saksakyan, hindi ko alam kung saan. Pero sumakit ang dalawa kong braso. Lumuwag ang piring ko sa mata, nakita kong nakabukas na ang pintuan ng Ford. Nawala na rin ang mga sundalo.

Lumabas ako at nakita ko ang pamilyar na imahe, isang trak at malalaking troso para sa Norton & Harrison Co. May isang maliit na batang kumakain ng mais. Parang nakita ko na ito. Sinubukan kong takbuhin ang bata nang mapansin kong mapipigtal na ang tali ng mga troso. Pero bago ko pa ihakbang ang mga paa ko, naipit na ang maliit na bata. Narinig kong paulit-ulit ang pangalang Moises.

“Pamilyar ka ba sa truck na T-101?” ang tanong.
“Opo,” ang sagot ko.
“Kaninong truck ito?” ang tanong.
“Sa akin.” ang sagot ko.
“Noong Agosto 9, 1928, namatay si Moises Cuison. Ginamit ba itong truck?” ang tanong.
“Opo.” Ang sagot ko.
“Para kanino?” ang tanong.
“Sa akin.” ang sagot ko.
“Para saang trabaho?” ang tanong.
“Paglilipat ng troso,” ang sagot ko.
“Troso para kanino?” ang tanong.
“Para sa Norton & Harrison Co.” ang sagot ko.

Ikaw ang pumaslang sa bata, ang sabi ng isa pang boses, dahil sa ‘yo kaya namatay ang bata. Umiling ako, hindi ako. Wala akong kasalanan. Oras na niya iyon.

Mula sa dilim, may isang musang lumabas at hinagkan ako nang mahigpit. Oras mo na, ang sabi niya.

Nagkaroon ng komosiyon sa burol ni Antonio D. Ora matapos sitahin ni Major Silvino Gallardo, tagapamuno ng Philippine Constabulary ng Cabanatuan, ang pulang bandila na nakapatong sa kabaong.


Si Jehu Laniog ay nagtapos ng SMPF at BA Philippine Studies. Nagsimula siyang magsulat nang minsang makakakuha ng nobela sa kanilang bodega noong siya ay nasa unang taon ng highschool. Mahilig siyang magbasa ng panitikan mula Africa, Latin America, at Asya.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: